กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข ได้เผยแพร่เอกสาร “คำแนะนำการใช้กัญชาทางการแพทย์ Guidance on Cannabis for Medical Use” ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 1/2562

เป็นคำแนะนำการใช้ผลิตภัณฑ์กัญชาทางการแพทย์อย่างเป็นทางการจากกระทรวงสาธารณสุขเพื่อใช้กับผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วยวิธีมาตรฐานแล้วไม่สามารถรักษา/ ควบคุมอาการของโรคได้ มีวัตถุประสงค์ให้แพทย์ ทันตแพทย์ และเภสัชกร ที่ปฏิบัติงานในสถานบริการสุขภาพทั้งภาครัฐและเอกชน ที่ผ่านการอบรมหลักสูตรการใช้กัญชาทางการแพทย์ที่กระทรวงสาธารณสุขรับรองสามารถจ่ายผลิตภัณฑ์กัญชาทางการแพทย์ได้อย่างเหมาะสม ทำให้ผู้ป่วยได้รับการรักษา/ ควบคุมอาการของโรค และภาวะของโรคได้ส่งผลให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น แต่คำแนะนำนี้ มิใช่ข้อบังคับของการปฏิบัติ ผู้ใช้สามารถปฏิบัติตามดุลพินิจภายใต้ความสามารถ ข้อจำกัดตามภาวะวิสัย และพฤติการณ์ที่มีอยู่ได้ 

ซึ่งการจัดทำคู่มือฉบับนี้ ได้จัดทำโดยผ่านกระบวนการสืบค้นโดยใช้คำสำคัญ โดยรวมเพื่อให้สืบค้นได้กว้างและได้ข้อมูลมากที่สุด เฉพาะข้อมูลที่เป็นภาษาไทยและอังกฤษเท่านั้น กำหนดระยะเวลาย้อนหลัง 10 ปี โดยสืบค้นจากฐานข้อมูล Medline ผ่าน PubMed รวมถึงฐานข้อมูล Cochrane Library และข้อมูลจากผู้เชี่ยวชาญ

“ปัจจุบันการใช้กัญชาทางการแพทย์มีความก้าวหน้าและเป็นพลวัตอย่างยิ่ง ซึ่งอาจก่อให้เกิดความสับสน ในหมู่บุคลากรสาธารณสุขพอสมควร กรมการแพทย์ ในฐานะกรมวิชาการที่มุ่งส่งเสริมมาตรฐานการรักษาโดยใช้หลักการแพทย์เชิงประจักษ์ (evidence-based medicine) จึงทำการทบทวนองค์ความรู้ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องและดำเนินการจัดการอบรมหลักสูตรการใช้กัญชาทางการแพทย์ โดยมีคู่มือคำแนะนำเล่มนี้เป็นเอกสารประกอบการอบรม อนึ่ง จากการที่การใช้กัญชาทางการแพทย์มีความเป็นพลวัตอย่างยิ่ง ดังนั้น กรมการแพทย์ ยินดีน้อมรับคำแนะนำข้อเสนอจากทุกภาคส่วนในการพัฒนาปรับปรุงหลักสูตรและคู่มือใน version ต่อไป โดยกรมการแพทย์ขอยึดหลักการในการทำงาน 3 ประการ คือ

1) ต้องปลอดภัยต่อผู้ป่วย (do no harm)

2) ต้องเป็นประโยชน์ต่อผู้ป่วย (patient benefit) และ

3) ต้องไม่มีผลประโยชน์แอบแฝง (no hidden agenda)

นายสมศักดิ์ อรรฆศิลป์ อธิบดีกรมการแพทย์

อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ว่าคำแนะนำฉบับนี้จะแนะนำให้ใช้กัญชาในทุกกรณี จึงมีข้อตกลงเบื้องต้น ดังนี้

• แนวทางนี้ไม่แนะนำให้ใช้ผลิตภัณฑ์กัญชาในการรักษา และ/ หรือควบคุมอาการของผู้ป่วยเป็นการ รักษาลำาดับแรก (first-line therapy) ในทุกกรณี โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์กัญชาทางการแพทย์ที่ยังไม่ ผ่านการรับรองตำรับ (unapproved products)ยกเว้นในกรณีที่ได้รับข้อมูลทางการแพทย์และ เป็นความประสงค์ของผู้ป่วยและครอบครัวตามสิทธิขั้นพื้นฐาน

 • unapproved products ต้องปลอดภัยจากสารปนเปื้อนต่างๆ อาทิ สารโลหะหนัก ยาฆ่าแมลง ยา ฆ่าเชื้อรา และสารอันตรายอื่นๆ ในกรณีที่ไม่ทราบอัตราส่วนของ THC และ CBD ในแต่ละผลิตภัณฑ์ การใช้อาจทำได้โดยใช้ปริมาณที่น้อยที่สุด และเพิ่มขนาดทีละน้อยโดยสังเกตุการตอบสนองและ ผลข้างเคียงที่ไม่พึงประสงค์ที่อาจเกิดขึ้น

• การใช้unapproved products ต้องคำนึงถึงความปลอดภัยและประสิทธิผลก่อนนำมาใช้ รวมถึง ให้การดูแล ติดตามผู้ป่วยอย่างใกล้ชิด

• การใช้ผลิตภัณฑ์กัญชาทางการแพทย์ควรจำกัดเฉพาะกรณีที่การรักษาด้วยวิธีมาตรฐานต่างๆ ไม่ได้ผล/ หรืออาจเกิดผลข้างเคียงที่ผู้ป่วยไม่สามารถทนได้

• การใช้ผลิตภัณฑ์กัญชาควรใช้เพื่อเป็นส่วนเสริมหรือควบรวมกับการรักษาตามมาตรฐาน

• ผู้สั่งใช้ผลิตภัณ์กัญชาทางการแพทย์ควรเป็นแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านอายุรกรรม และ/ หรือเฉพาะโรค, ทันตแพทย์ผู้เชี่ยวชาญที่ให้การรักษานั้นๆ หากไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง ผู้สั่งใช้ควรอยู่ภายใต้การ กำกับ ดูแล หรือได้รับคำแนะนำในการรักษาผู้ป่วยจากบุคคลดังกล่าวข้างต้น

• ผู้สั่งใช้/ ผู้จ่ายผลิตภัณฑ์กัญชาต้องผ่านการอบรมหลักสูตรการใช้กัญชาทางการแพทย์ที่กระทรวง สาธารณสุขรับรอง และได้รับอนุญาตการเป็นผู้สั่งใช้/ ผู้จ่ายผลิตภัณฑ์กัญชา

ดาวน์โหลดเอกสารฉบับเต็มได้ที่ : http://www.dms.moph.go.th/dms2559/download/Final_Guidance.pdf

#กัญชาชน #Highland