กัญชา (Cannabis) เป็นไม้ดอกที่จัดอยู่ในวงศ์ Cannabidaceae มี 3 สายพันธุ์ (Sub- Species) ได้แก่ Sativa, Indica และ Ruderalis กัญชาแต่ละต้นจะออกดอกเป็นเพศผู้ หรือเพศเมีย เพียงเพศเดียว แต่บางครั้งก็สามารถออกได้ทั้งสองเพศในต้นเดียวกัน เรียกว่าต้นกระเทย (hermaphrodite)


ดอกตัวเมียผลิตช่อขนาดใหญ่ที่มีเรซิ่นทั่วทั้งด้านในและด้านนอก ส่วนดอกตัวผู้จะมีลักษณะเป็นตุ่มกลมเล็กๆ มีเกษรตัวผู้ ไว้สำหรับการผสมพันธุ์กับดอกของตัวเมียเพื่อผลิตเมล็ดพันธุ์
ส่วนดอกที่นิยมใช้กันนั้นมาจากต้นตัวเมียที่ไม่มีเมล็ด ที่เรียกกันว่า Sinesemilla ซึ่งปลูกไว้ผลิตสารแคนนาบินอยด์ที่จะมีความเข้มข้นสูงที่สุดขณะที่ยังไม่ได้ผสมพันธุ์ (ไม่มีเมล็ดติดมาด้วย)


ต้นกระเทย หรือ พวกต้น Hermaphroditic จะมีอวัยวะทั้งเพศผู้และเพศเมียเพื่อไว้ผสมพันธุ์เกษรของมันเองเมื่อถึงเวลาผลิตดอก การผสมพันธุ์เกษรของมันเองนี่แหละที่ทำให้มันไม่ดีเพราะจะทำให้ช่อดอกตัวเมียที่ปลูกนั้นมีเมล็ดติดมา และทำให้มันส่งต่อพันธุกรรม Hermaphroditic ไปอีกรุ่นด้วย

กัญชาประกอบด้วยโครงสร้างหลากหลายอย่าง ซึ่งสามารถหาได้จากดอกกัญชาสายพันธุ์สามัญ ทั่วๆไป ต้นกัญชาจะโตขึ้นจากลำต้นที่ค่อนข้างเรียวบาง มีเอกลักษณ์ในส่วนของใบที่มีแฉกชี้ออกตามระเบียบ 5 บ้าง 7 บ้าง ไปจนถึง 11 แฉก และเริ่มโดดเด่นในช่วงออกดอก ที่จะก่อตัวขึ้นทับไปทับมาไม่ซ้ำกัน มีความซับซ้อนในตัว และมีส่วนประกอบที่ทำหน้าที่ต่างๆหลายส่วน

Cola (โคล่า)
หรือที่เรียกว่า ฐานของช่อ โคล่าหมายถึงส่วนที่มีดอกอยู่เต็มไปหมด เป็นที่ที่ดอกของตัวเมียวางตัวกันแน่นพร้อมที่จะแตกดอก โคล่าหลัก บางครั้งเรียกว่าช่อส่วนยอดจะถูกสร้างขึ้นในส่วนที่สูงที่สุดของต้น ในขณะที่มีช่อขนาดเล็กเกิดขึ้นในช่วงล่าง ปริมาณและขนาดของช่อสามารถที่จะเพิ่มหรือดัดแปลงได้เมื่อใช้เทคนิคการปลูกที่เรียกว่า Topping หรือ Low Stress Training (LST) หรือจะเป็น Screen of Green (ScrOG)

Calyx (คาลิกซ์)
หรือ กลีบเลี้ยง ลักษณะตะปุ่มตะป่ำเหมือนใบที่ทับกันไปมา เมื่อมองเข้าไปใกล้ๆใต้ใบเล็กๆที่เรียกว่า sugar leaves คุณจะเจอตัวตุ่มที่ดูเหมือนถูกฉีกออก อันนั้นแหละที่เรียกว่ากลีบเลี้ยงหรือ Calyxes จริงๆกลีบเลี้ยงมีหลายรุปแบบ ขนาดและสีที่ต่างกันตามชนิดและสายพันธุ์ แต่ลักษณะที่เหมือนกันคือ เป็นส่วนที่มีความเข้มข้นของ trichomes สูงที่สุดในต้น

Trichomes (ไทรโคม)
ถึงแม้จะเป็นส่วนที่เล็กที่สุด แต่ก็เป็นส่วนสำคัญที่สุดส่วนหนึ่งของต้นกัญชา ไทรโคมจะมีรูปทรงคล้ายเห็ดที่มีเรซิ่นคริสตัลใสอยู่บนหัว ปกคลุมอยู่ทั่วช่อดอก มีความหนาแน่นสูงในบริเวณ คาลิกซ์ และมีน้อยที่ใบ

ไทรโคมเป็นส่วนที่พืชพัฒนาขึ้นมา เพื่อปกป้องศัตรูทางธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ตุ่มกลมใสที่อยู่บนยอดของไทรโคมที่เรียกว่า Terpenes จะเป็นส่วนที่บรรจุสาร THC และ สาร Cannabinoids อื่นๆเอาไว้

Sugar leaves คือใบเลี้ยงที่ขึ้นบริเวณช่อดอกกัญชา

Fan leaves คือส่วนใบหลักของต้นกัญชา มีตั้งแต่ 3 – 11 แฉก ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์

Pistil (เกษร)
ออกจากส่วนปลายของกลีบเลี้ยงหรือ Calyxes จะมีขนสีส้มๆแดงๆเล็กๆ เกษรเหล่านี้ทำหน้าที่เก็บรวบรวมละอองเกษรของเพศผู้ จะเริ่มจากมีสีออกขาวและจะค่อยๆเข้มขึ้นจนกลายเป็นสีออกเหลืองๆส้มๆและสีแดง และน้ำตาล ตามมาตามการเจริญเติบโตของต้นไม้ เกษรพวกนี้มีบทบาทสำคัญในการเจริญพันธุ์ของต้นไม้และมีส่วนน้อยมากในการทำให้ดอกไม้มีกลิ่นที่เพิ่มมากขึ้น

Node หรือหน่อ คือข้อที่จะเจริญต่อไปเป็นกิ่ง ใบ หรือดอกต่อไป

Stem คือลำต้น

#กัญชาชน #Highland