ในวันที่ 21 กันยายน 2562 นายอนุทิน ชาญวีรกูลรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข(รมว.สธ.) ได้ลงมือปลูกต้นกล้ากัญชาสายพันธุ์ “อิสระ 01” จำนวน 12,000 ต้น ณ ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ เป็นที่แรกแห่งอาเซี่ยน ด้วยการร่วมมือจาก ศ.ดร.อานัฐตันโช ผอ.ศูนย์วิจัยและพัฒนาเกษตรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยแม่โจ้  นพ.โสภณ เมฆธน ประธานกรรมการองค์การเภสัชกรรม และนพ.สมศักดิ์ อรรฆศิลป์ อธิบดีกรมการแพทย์  ปลูกต้นกล้ากัญชาทางการแพทย์สายพันธุ์ไทย “Medical grade” หรือเกรดทางการแพทย์

ภาพจาก Siamrath

คาดว่าจะเก็บเกี่ยวและตากได้ภาย ในเดือนกุมภาพันธ์ 2563  จะสามารถส่งวัตถุดิบกัญชาดอกแห้ง จำนวนประมาณ 2,400 กิโลกรัม ให้องค์การเภสัชกรรม(อภ.) และเครือข่ายสกัดเป็นยาจากสารสกัดกัญชา สร้างการเข้าถึงได้มากขึ้นในช่องทางสถานพยาบาลที่ได้รับอนุญาต ทั้งโรงพยาบาลภาครัฐ ภาคเอกชน รวมทั้งคลินิกต่างๆ เป็นต้น

 “การปลูกกัญชาทางการแพทย์แบบเมดิคอลเกรด ด้วยสายพันธุ์ที่ดี ปลูกในระบบที่ปลอดภัย เพื่อรักษาสายพันธุ์ ที่ 3หน่วยงานร่วมมือกันทำในครั้งนี้ จะเป็นประวัติศาสตร์ของประเทศ และผมมั่นใจว่าผลผลิตที่ได้จะมีสารสกัดสำคัญทั้ง  CBD และ THC ในสัดส่วนตามที่เราคาดหวังไว้

นายอนุทิน กล่าว
อิสระ 01

มารู้จักกัญชาทางการแพทย์พันธุ์แรกของไทย “อิสระ 01” ที่มี THC/CBD สัดส่วน 1:1

แคนนาบิส สายพันธุ์ อิสระ 01” เป็นพืชจัดอยู่ในวงศ์ Carnabaceae มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Carnabis sativaL ซึ่งรวมถึงพืชที่เรียกว่า กัญชง หรือ กัญชา เป็นสายพันธุ์ดีเด่นของกรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข โดยนายแพทย์อิสระ เจียวิริยบุญญา ที่ใช้ในโครงการปลูกและสกัดพืชกัญชาผลิตยารักษาโรคกรณีจําเป็น สําหรับผู้ป่วยเฉพาะราย (sas)

ประวัติกัญชา “สายพันธุ์ อิสระ 01”

เป็นพันธ์ุพืชที่นายแพทย์อิสระ เจียวิริยบุญญา ได้มาจาก นักวิจัยอิสระ ตร.สฐียรพงษ์ แก้วสด จ.เชียงราย ใน ปี พ.ศ.2561 สายพันธุ์นี้เป็นพันธุ์ไทยแท้กําเนิดในประเทศ ได้รับการวิจัยโดยรวบรวมตั้งแต่ ปี พ.ศ.2546 ทําการ คัดเลือกตามขั้นตอนการปรับปรุงพันธุ์และส่งไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องที่ได้รับอนุญาต ตาม พรบ. ตรวจหาสารได้ สายพันธุ์ที่มีคุณขาษณะทางยาและเส้นใย มีอัตราส่วนจากการสกัดของเขาร THC และ CBD ใกล้เคียง 1:1

นายแพทย์อิสระ เจียวิริยบุญญา ผู้อำนวยการโรงพยาบาลมะเร็งอุดรธานี

ความหมายของชื่อสายพันธุ์

นับตั้งแต่ปี พ.ศ.2477 จนถึงปัจจุบัน เป็นวลายาวนานถึง 85 ปี ที่กัญชง-กัญชาสายพันธุ์ไทย ต้องถูกพันธนาการด้วยบทบัญญัติของกฎหมาย ที่กําหนดให้ผู้ใดครอบครอง ขาย และใช้กัญชา เป็นความผิดอาญา

19 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2562 กฎหมายเปิดช่องให้โอกาสกัญชง-กัญชาไทยได้รับการนิรโทษกรรม หลุดพ้นจาก พันธนาการสู่ความเป็น “อิสระ” ปลดปล่อยศักยภาพพืชสมุนไพรแห่งความเมตตา ซึ่งเป็นสํานึกกัญชง-กัญชาสายพันธุ์ ไทย เป็นพืชพื้นถิ่นของไทย สามารถเจริญเติบโตได้ดีในสภาพแวดล้อมและภูมิอากาศของประเทศไทย ปลูกใต้ทั้งใน โรงเรือนเปิดและพื้นที่กลางแจ้ง ปลูกด้วยวิถีและภูมิปัญญาไทย ไม่ถูกครอบงําด้วยความคิดของต่างชาติ เป็นอิสระ ของความเป็นไท จึงเป็นที่มาของชื่อสายพันธุ์ “อิสระ 01″

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

  • เป็นพืชแบบฤดูเดียว หรือ ทั้ง 2 ฤดู
  • ความสูง ที่อายุ 100-120 วัน ของแปลงขยายเมล็ดพันธุ์ในฤดูฝน ปกติมีความสูง 3-3.5 เมตรหรือมากกว่า
  • สภาพปลูกชิดใช้เส้นใยหรือใบ ล้าต้นเรียว กิ่งน้อย ส่วนสนาพปลูกห่าง 1×1 – 1.5×1.5 เมตร เพื่อผลิตดอก และเมล็ด ล้าต้นแตกกิ่งเฉลี่ย 30 กิ่งต่อต้น ใบเป็นแบบ ใบหนัก คล้ายขนนก มีใบย่อยเฉลี่ย 5-7 ใบ มากกว่า 90% ของใบทั้งหมดต่อต้น ใบเรียวรูป หอกกว้าง ส่วนของใบย่อย ในกลางมีความกว้างของใบเฉลี่ยมากกว่า 2 เซนติเมตร ที่อายุ 60 วันหลังงอก ขอบใบเป็นรอยหยักแบบฟันเลื่อย รอยหยักลึกมากกว่า 1 เซนติเมตร ขอบใบของรอยหยักแต่ละที่จะมีมุมเฉียงกว่า 20 องศา
  • ในยอดและใบส่วนอื่น มีสีเขียว ลําต้นสีเขียว โคนลําต้นอ่อนสีเขียวอมม่วงเล็กน้อย ล้าต้นแก่สีเทาอมสีน้ําตาล
  • เพศ แบบ dioecious มีดอกเพศผู้ เพศเมีย แยกต้นกัน การออกดอกเป็นประเภทตอบสนองต่อแสง ออกดอกช่วง ตุลาคม-พฤศจิกายน
  • เมล็ดมีรูปร่างกึ่งกลม สีเทาอมน้ําตาล เฉลี่ยน้ําหนัก 1,000 เมล็ต มีน้ําหนัก 32 กรัม

สภาพการปลูก

เป็นสายพันธุ์กัญชง-กัญชาที่เหมาะสมในการปลูกในสภาพสิ่งแวดล้อมของประเทศไทย ปลูกได้ทุกฤดูกาล ตามสภาพการจัดการที่เหมาะสม สภาพที่สูงระดับพื้นราน ถึงที่สูงกว่าระดับน้ําทะเล 1,000 เมตร สภาพดินร่วน ระบายน้ําได้ดี อุณหภูมิ 17-27 องศาเซลเซียส

ลายพิมพ์ DNA ของ สายพันธุ์อิสระ 01

ทําการแยกดีเอ็นเอ โดยวิธีการของ Doyle arvd Doyle (1987) ของพืชกัญชา 7 สายพันธุ์ ใช้ไพร เมอร์ OPE-04 ตามแผ่นภาพลายพิมพ์ DNA กัญชาสายพันธุ์อิสระ 01 อยู่ใน Lane ที่ 2 การปรากฏของแถบ DNA ซึ่งอยู่ในช่วง 0.3-2.0 Kbp. มีความแตกต่างกันกับสายพันธุ์อื่นๆอีก 6 สายพันธุ์ที่ปรากฏในแต่ละLane

ลักษณะเด่น

  • เป็นสายพันธุ์กัญชง-กัญชาของไทย อยู่ในกลุ่มให้ประโยชน์ทางยาและเส้นใย มีปริมาณสารแคนนาบินอยด์ ในกลุ่ม CBD : THC ค่าใกล้เคียง 1:1 มีระดับสารแคนนาบินอยด์ในระดับ ปานกลาง การวิเคราะห์ใบที่อายุ 60 วัน มีค่า CBD -THC Relationships อยู่ระหว่าง <2 :1 ถึง <1 : >1 มีค่าเฉลี่ย Total CBD (CBD+CBDa) เท่ากับ 6.93 และ Total THC (THC+THCa) เท่ากับ 8.55 และ มีค่าเฉลี่ยอัตราส่วนระหว่าง Total THC : Total CBD เท่ากับ 1.23:1 ที่สามารถนําเข้าสู่กระบวน การพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์สําเร็จ (Finished product) เพื่อใช้ประโยชน์ทางการแพทย์ ในการรักษาโรค และอาการต่างๆ ได้แก่ คลื่นไส้ อาเจียนจากเคมีบําบัด กล้ามเนื้อหดเกร็งในผู้ป่วยปลอกประสาทเสื่อมแข็ง ปวดประสาท โรคพาร์กินสัน โรคอัลไซเมอร์ รวมถึง การดูผู้ป่วยแบบประคับประคอง และการดูแลผู้ป่วย โรคมะเร็งระยะท้าย
  • เป็นสายพันธุ์ไทยตั้งเดิม ที่ผ่านขั้นตอนการคัดเลือกและปรับปรุงพันธุ์ จนสามารถนําไปเป็นวัตถุดิบสําหรับ ผลิตยาตามตํารับแพทย์แผนไทยซึ่งต้องใช้พันธุ์ของไทยตามสูตรยาที่เป็นภูมิปัญญาไทย
  • มีความทนทานต่อสภาพแวดล้อมและศัตรูพืช ไม่ต้องใช้สารเคมีใดๆ ในการป้องกันก้าจัดศัตรูพืชของสภาพ แปลงปลูก
  • สามารถปลูกใต้ในแปลงปลูมาตามสภาพธรรมชาติทั่วไป และสหภาพเรือนปลูกพืชทดลองที่มีระบบควบคุม
ภาพ นายแพทย์ อิสระ เจียวิริยบุญญา (ซ้ายมือ) และ ดร.เสฐียรพงษ์ แก้วสด (ขวามือ)

ตามการคาดการณ์เชื่อว่า อิสระจะมีความทนทานต่อสภาพแวดล้อมและศัตรูพืช ไม่ต้องใช้สารเคมีใดๆ ในการป้องกันกําจัดศัตรูพืชของสภาพแปลงปลูก สามารถปลูกได้ในแปลงปลูกตามสภาพธรรมชาติทั่วไป และสภาพเรือนปลูกพืชทดลองที่มีระบบควบคุม

อนาคตของกัญชาสายพันธ์ไทยแท้ พันธ์นี้จะเป็นอย่างไรต่อ ทางเราจะทยอยอัพเดตเป็นระยะ แต่เหนืออื่นใดกัญชาสายพันธุ์นี้ถือว่าเป็นความก้าวหน้าด้านพฤกษศาสตร์กัญชา ว่านักวิจัยบ้านเราก็ไม่ได้น้อยหน้ากว่าใคร หลังจากนี้เราคงได้เห็นกัญชาสายพันธุ์ไทยที่พัฒนาจากBreederรุ่นใหม่ชาวไทยอีกหลายสายพันธุ์แน่นอนครับ…

ถ้าหากไม่โดนกฎหมายกีดกัด….

source: Hfocus, Siamrath, Thainew, Thaigov